KUYU OYUNU

2008-06-05 15:11:00

Yazar Raci Durcan   10-04-2007PARA NEREDE?                                                           Raci Durcan   Selamlaşma faslı, muhatabınızın sağlık durumunu öğrenmekle başlar, işlerinin iyi gidip gitmediğiyle devam eder. İnsan için en önemli şey sağlığı ve işidir çünkü. Bu ikisi yerinde olduğunda diğer zorlukların üstesinden gelebilirsiniz. Karşınızdaki yaşlı ve emekli biri değilse sağlıkla ilgili şikayet duymanız normal değildir. Fakat sıra ikinciye geldiğinde sızlanmaların gün geçtikçe dozunun arttığını farkediyor musunuz? Kazançlar azalmış, rekabet artmıştır. Fakat şimdilerde bir üçüncü faktör daha dahil oldu konuya: paranın yokluğu. Az-çok iş yapılmaktadır fakat işin karşılığı olan para ortadan çekilmiştir. Buna bağlı olarak alacak tahsili iyice zorlaşmış, vadeler hiç olmadığı kadar uzamıştır.    Bu şikayetlerin niçin artmış ve piyasanın niçin kötüye yol almakta olduğunu düşünürken aklıma iki şey geldi. Birincisi, bir bölgenin çöl olmasının nedeninin yağış yağmaması değil; o bölgede yüzeye yakın yeraltı suyunun olmaması olduğuyla ilgili bir coğrafya bilgisi. Bir arazinin çöl olmaması için yağmur yağması yetmiyordu. Yağan yağmurun derinlere inerek kaybolmaması yani yüzeye yakın yerde durup üsteki toprağı ve onun içindeki tohumları beslemesi gerekiyordu. Bu coğrafi kural piyasalar için de geçerlidir.    Aklıma gelen ikinci şey; çocukluğumuzda oynamayı pek sevdiğimiz kuyu oyunuydu. Bu... Devamı

Kırgız Türklerinden bir hikaye

2008-04-24 17:23:00

www.ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosyagoster.aspx?DIL=1&BELGEANAH=211065&DOSYAISIM=mukayelebayev.pdf (İçinde dokuz korgol geçiyor) Devamı

Sözlük (Vikipedya)

2008-03-27 18:05:00

Dokuz korgol Wednesday, January 9th, 2008 Dokuz Korgol veya Kırgızistan Türkçesi ile Tokuz Korgool, dünyada Mankala adıyla, Moğolistan’da Eson Korgool adıyla, Kazakistan’da Tokuz Kumalak veya Dokuz Kumalak adıyla, Türkiye’nin değişik yörelerinde ise Mankala, Mangala, Kale, Altıev, Pıç, Meneli Taş, Evcik, Mereköçtü, Mellegayası ve benzeri farklı adlarla bilinen, çobanların oynadığı çok eski bir Türk zekâ oyunudur. Korgool, keçi pisliği demektir. Oyun, yere kazılan veya ağaca oyulan kuyulardaki taşların birbirlerine aktarılması şeklinde oynanır. Karşılıklı dokuzar kuyu ve iki oyuncunun iki ana haznesi ile toplam 20 hazneden oluşan oyun tahtasında her oyun kuyusundaki dokuzar taşın belli bir stratejiye dayalı olarak saat yönünde kuyulara aktarılmasıyla devam eder. Sonuçta hangi oyuncu daha çok korgool almışsa o oyunu kazanır. Kasparov’un Dokuz Korgool ustasına bu oyunda yenildiği bilinir. Oyun matematikle çok ilgili bir oyundur. Arslan Küçükyıldız’ın belirttiğine göre Mankala sözü Minkale (Binkale) sözünden gelmektedir. Oyunun Dünyadaki yaygın adlarından biri de Kaleh veya Kale’dir. Türkler bu çok eski oyunlarını alıp formlaştırmakta yavaş davranmışlar, bunun üzerine yabancılar da bu oyunu Afrika’ya, Araplara vb. mal ederek, oyunun internet de dahil her türlü geliştirilmiş ögesini, kitabını, oyun tahtasını vs. piyasaya sürmüşler ve telif hakları elde etmişlerdir. Günümüzde Kırgızistan ve Kazakistan’da bu oyunun kulüpleri kurulmaya başlanmıştır.   http://www.clickgo.org/tag/dokuz-korgol/... Devamı

MANGALA OYUNU NEDİR?

2008-03-27 17:58:00

        Adnan GÜLLÜ   Elbistan Kaynarca Gazetesi Tarih : 29.11.2007 “Şunu çok iyi bilmeliyiz ki, kültürel değerlerimize sahip çıkmayı bilmediğimiz sürece o değerlerimiz milletimiz tarafından unutulurken, gün gelir başka bir milletin kültürel değeriymiş gibi karşımıza çıkarlar.   Unutmamalıyız ki; Tarihini ve kültürel değerlerini unutan milletlerin coğrafyasını başkaları çizer.”Bir kaç hafta önce bana bir telefon geldi. Arayan kişi isminin Aslan Küçükyıldız olduğunu ve kendinin TRT INT televizyonundan aradığın söyledi. Benim bu tanıtıma inanmayan bir davranış içine girdiğimi sezinledi ki konuşmacı, kendisini bana uzun uzun anlatma ihtiyacı duydu. Asıl amacının Mangala oyunu hakkında bilgi istediğini söyledi. Ben şahsen bu oyunu hiç duymadığımı söylediğim zaman, bana Elbistan’la ilgili bilgileri sundu. O bilgileri Internet kanalıyla aldım, siz okuyuculara ilk önce bu bilgiyi Aslan Küçükyıldızın Bey’in kendi kaleminden sunuyorum. “ Aldığım bilgiye göre Elbistan Ulu Camii’nin bir köşesinde bir taş varmış. Tahmin ettiğiniz gibi bu taşın üzerinde bizim peşinde olduğumuz mangala oyununun oynandığı kuyular varmış. Anlatanlar bu oyunu (adı mangala mı idi yoksa başka bir isimle mi oynanıyordu bilmiyoruz) oynarlarmış. Caminin şimdi emekliye ayrılmış olan eski imamı Sefer Burak hoca, ne yazık ki on beş yıl görev yaptığı bu camii de böyle bir taşa rastladığını hatırlamıyor. Çünkü camide büyük ölçüde restorasyon(yenileme) yapılmış, hala da yapılıyormuş. Bu arada eski kitabeler bile kapanmış, kazınmış. Bu konu, ayrıca üzerinde durulması gereken bir konu ama, bizi ilgilendiren kısmı bu oyunun oynandığı yer alan, üzerinde 14 veya 16 kuyunun kazılmış olduğu bir taşın şu anda nerede bulunduğunu bilen ya da bilen varsa acilen bizlere bildirmelerini rica ediyorum. Arslan Küçükyıldız “ TRT INT müdürü Sayın Arslan Küçükyıldız’ın amacı Milletimizin kaybolan kültür hazinelerinden biri olan bu “Mang... Devamı

KASTAMONU ÇOCUK OYUNLARI

2008-01-11 20:24:00

Aşağıdaki yazının Çocuk Oyunları bölümünde kız oyunu olarak tarif edilen Elhop Kayası, Çevirmeli Elhop veya Kuyu Kayası olarak adı geçen oyunlardan en az birinin Mangala oyunu olduğunu düşünüyorum. Malum Mangala Oyununun bir adı da Melle Gayası'dır. Kastamonu'lulardan bu konunun açıklanması için, oyunların ayrıntıları hususunda yardım bekliyorum. (Arslan Küçükyıldız)     SEYİRLİK OYUNLAR, ORTAOYUNLARI Kastamonu'da seyirlik oyunlar ve ortaoyunları kına gecelerinde, asker uğurlama törenlerinde oynanır. Hayvanları, meslekleri simgeleyen oyunlar halkı güldürüp eğlendirmeyi amaçlar. Kumar, Arap, Leylek, Bahar Çalgısı, Ramazan Hocası, Tütün Kıyma, Duvar örme. Kolan Dokuma gibi oyunlar aynı zamanda halkın yaşama biçimini yansıtır. Köçek ve Heyamola da müzikli seyirlik oyunlara örnek gösterilebilir. Köçek: İki kişinin karşılıklı oynadığı bu oyunda, erkek oyunculardan biri kadın kılığına girer, yüzünü boyayarak bir peşkir takar, eteklik giyer. Kadınca davranışlarla seyredenleri güldürür. Heyamola: İnebolu ve çevresinde Deniz Bayramı eğlencelerinde erkeklerin oynadığı oyunlardandır. Bir grup, yerde halka oluşturur, öbürleri onların omzuna çıkarak kule yaparlar. Kule kimi kez üç kata yükseltilebilir. Beceri isteyen oyunda oyuncular kuleyi kurduktan sonra müzikle sağa sola sallanarak oynarlar. Oyunun sözleri şöyledir: Solo: Bismillahi başlayalım     Koro: Helessahelessa Solo: Ayva turunç taşlayalım  Koro: Helessa yelessa Solo: Biz bu işi nişleydim             Koro: Helessa yelessa              Solo: Bu yıl burda gışlayalım             Koro: Helessa yelessa             Heyamola yessa yessa             Mola heyamo     ... Devamı