Türk Oyunları ve Mangala ile karıştırılan 9 taş oyunu

2007-09-18 11:01:00

BU DOKUZ TAŞ O DOKUZ TAŞ DEĞİLDİR! Arslan Küçükyıldız   Türkiye'nin ve Türkistan'ın bazı bölgelerinde Mangala/Dokuz Kumalak/Dokuz Korgol oyunu, Dokuz Taş adıyla oynanmaktadır. Ancak hemen belirtmek gerekiyor: Milletimizin çok sevdiği ve yine Dokuz Taş adıyla bilinen bir başka oyunumuz daha vardır. Bu oyun, iki kişi tarafından uzun kış gecelerinde oynanır ve rakipten önce üç taşı yanyana koyarak rakibin taşlarını azaltan, oyun düzenini bozarak onu iki taşa düşüren oyunu kazanır. Dokuz Taş oyunu, Türk oyunlarının çoğunda olduğu gibi rakibini tanıyıp onun ne yapacağını kestirebilme yeteneği kazandırır. Sizlere, Dokuz Taş oyunu hakkında, Dokuz Taş Derneği'nden* aldığım bilgileri ve Türk Çocuk Oyunları tarihine ışık tutacak bir iki notu dikkatlerinize sunmak istiyorum.   TÜRK ÇOCUK OYUNLARI (Tarihine ek!)   Genç Hitit döneminde Maraş’ta bulunan ortostadlarda aşık kemiği ve kırbaçla oynayan çocuk resimlerine rastlanmaktadır. Bizans dönemine ait mozaiklerde çember çeviren çocuk, dama, dokuztaş oyunu çizimleri bulunmaktadır. Türklerdeki çocuk oyunlarıyla ilgili yazılı bilgileri de Dede Korkut hikâyelerinde buluruz. “ Divan-ü Lügat-it Türk” te oyun, oyunla ilgili terimlere rastlıyoruz. Diğer önemli bir kaynak Evliya Çelebi’nin Seyahatname adlı eseridir. ( http://www.tevitol.k12.tr/dokuztas/index.htm ) Doğu oyunları üzerinde 17. yüzyılda bir kitap yazmış olan Profesör Thomas Hyde’ın 1694 tarihli De Ludis Orientalibus yapıtının Türk oyunlarını tanıttığı bölümde Mangala oyununa da yer vermiştir. Hyde eserinde şu Türk oyunlarının tanımını da yapmıştır: Allı dikli oyunu, Aşık oyunu, Atlanbaç oyunu, Bızdık oyunu, Çalık oyunu, Dokuztaş oyunu, Dur Tut oyunu, El oyunu, Falaka oyunu, Fırlak oyunu, Gerdan oyunu, Koz veya Ceviz oyunu, Kumar oyunu, Mangala oyunu, Siramana oyunu, Satranç oyunu, Sultan oyunu, Tabanca oyunu, Takla oyunu, Tavla oyunu, Tek mi çift mi oyunu, Top oyunu, Tura oyun... Devamı

Afrika'dan Mankala

2007-09-17 17:39:00

BATI AFRİKA'DA MANKALA   http://www.driedger.ca/mankala/Mankala.pdf Devamı

DÜNYA MANGALA HARİTASI

2007-09-17 15:20:00

Dünyada Mangala oyununun oynandığı bölgelerin haritası aşağıdaki adresten alınmıştır: http://www.manqala.org/rules/mostra.cgi?rules/manqala/ Devamı

YABANCI YAYINLAR

2007-09-17 15:14:00

http://www.manqala.org/rules/mostra.cgi?rules/bibliografia/ Bibliografia Angulo Martin, Patxi 1997. Mundu zabaleko jokoak. Jokoen mundu zabala. Elhuyar, Usurbil. Gipuzkoa. Ballou, Kanga 1978. Règles et stratégies du jeu d'awale. Abidjan. Bautista i Roca, Víktor 2000. Juguem a l'aualé. Manual del curs Juguem al wari. Barcelona. Bell, Robert Charles 1979. Board and table-games from many civilizations. Revised edition. New York. Bell, Robbie, Michael Cornelius 1988. Juegos con tablero y fichas. Estímulos a la investigación matemática. Edició traduïda a l'espanyol de 1990. Barcelona. Botermans, Jack, Tony Burrett, Pieter van Delft, Carla van Splunteren 1987. El libro de los juegos. Edició traduïda a l'espanyol de 1989. Esplugues de Llobregat. Deledicq, A. i A. Popova 1977. Wari et solo. Le jeu de calculs africain. Paris. Eagle, Vernon A. 1998. On a Phylogenetic Classification of Mancala Games, with some Newly Recorded Games from the Southern Silk Road, Yunnan Province, China. In: Board Games Studies, 1; 50-68. Grunfeld, F.V. 1978. Juegos de todo el mundo. Madrid. Kofital 1992. Rules for playing oware. Abapa version. Kumasi Lhôte, Jean-Marie 1994. Histoire des jeux de société. Paris. 1996. Dictionnaire des jeux de société. Paris. McKissack, Patricia C. 1994. The Games of Africa. Nova York. Muñoz de la Mata, Nicolás 1996. Jeux du monde. Paris. Murray, H. J. R. 1952. A history of board-games other than chess. Oxford. Odeleye, Chief A.O. 1979. Ayo. A popular Yoruba Game. Ibadan Pietrasanta, Paolo 1998. Il grande libro di giochi. Roma. Pingaud, François 1996. L'awélé. Jeu de stratégie africain. Paris. Powell, Darlene, Dr Hopson, Thomas Clavin 1996. Juba this and juba that: 100 African American Games for Children. New York. Raabe, Juliette 1972. Le jeu de l'awéle. Paris Retschitzki, Jean 1990. Stratégies des jouers d'awélé. Paris. Reysset, Pascal i François Pingau... Devamı

KALAH (KALE) OYUNU

2007-09-17 15:05:00

İNGİLİZCE:   http://www.chilton-computing.org.uk/acl/literature/reports/p003.htm Devamı