AHMET YESEVİ ÜNİVERSİTESİ'NDE DOKUZ KUMALAK KLÜBÜ VAR!

2007-09-14 10:45:00

  Ulu Türkistan'ın, yeni adıyla Türkistan (eski adı Yesi) şehrinde faaliyet gösteren Ahmet Yesevi Üniversitesinde;   Tarih, Edebiyat, Halk DanslarI, Türkoloji, Müzik, Spor, Bilgisayar, Dil Öðrenme, Seyahat, Bayterek, Yesevi Tanıma ve Tanıtma, Satranç kulüplerinin yanında Dokuz Kumalak kulübü de faaliyet göstermektedir.   Darısı diğer Türk Üniversitelerinin, okullarının, kurumların ve sivil toplum kuruluşlarının başına. En kısa zamanda Mangala kuluplerinin ve federasyonunun kurulmasını bekliyoruz. Her il derneği kendi bölgesindeki Mangala oyununun oynandığı şekliyle ve adıyla canlandıılmasına yardımcı olursa bu mesele kıs zamanda hallolur diye düşünüyorum.   Ancak bu oyun, Üniversitenin veb sitesinde  diğer Türk Boylarında ve Türkiyede farklı adlarla bilinip oynandığı dikkate alınmadan sadece Kazak Milli Oyunu olarak gösterilmiştir. Bunun çok eski bir Tük oyunu olarak bütün Türk bolarında yaşatıldığını her vesileyle duyurmak lazımdır.  www.yesevi.edu.tr/ayhaber/old_issues/006_mart1998/13biryilgecti.htm ... Devamı

KIRGIZ EDEBİYATÇILARININ ESERLERİNDE DOKUZ KORGOL

2007-09-14 10:04:00

http://www.turizm.gov.tr/TR/dosyagoster.aspx?DIL=1&BELGEANAH=128890&DOSYAISIM=mukayelebayev.pdf Devamı

İNTERNETTE DOKUZ KUMALAK / TAŞ OYUNU

2007-09-13 18:06:00

Togiz Kumalak, Toguz Korgool, Dokuz Tas diye adlandirilan Turk zeka ve strateji oyunu konusunda bilgilerini bizlerle paylasan arkadaslara tesekkurler. Hepsi aydinlatici ve yon verici oldu.   Buna benzer oyunlarin baska halklarda, ozellikle Afrika ve Ortadogu halklarinda oldugundan daha once bahsetmistik ve bunlara genel olarak "Mankala Oyunlari" adinin verildigini soylemistik.   Ne yazik ki, bu oyunumuzu Turkler olarak belirli yastan sonrakilerin cocuklukta oynadigini hayal meyal hatirlamalarinin disinda, genelde unutmus gorunuyoruz.   Fakat diger halklar unutmamislar, hatta gunumuz imkanlari cercevesinde, ozellikle internet ve bilgisiyari kullanarak daha da gelistirmislerdir. Bilgisiyar yazilimcilarimizi Turk versiyonunu da gelistirmeleri temennisiyle, sizlere asagida bir mankala oyununun hos bir internet versiyonunun adresini veriyorum.   Kurallarina alisinca zeka gelistirici ve eglenceli oyun oldugunu goreceksiniz. Burada oynayacaginiz oyun, Kazakistan'da federasyonu kurulan Dokuz Kumalak oyununun basit bir versiyonu oldugu unutulmamalidir.   http://www.aflcio.org/unionshop/games/game_mancala.cfm   Hic oynamamis olanlar icin oyunun kurallari:   Mankala her iki yanda altisar oyun ve birer de kale adi verilen sayi cukuruyla oynanir. Oyunun basinda 12 oyun cukuruna ucer tane tas (ya da tohum ya da top vb.) birakilir. Ilk oyuncu kendi tarafindaki 6 cukurdan birini secer ve icindeki taslari, saatin tersi yununde, siradaki cukurlara birer birer birakarak ilerler. Rakip kaleye tas birakilmaz ve kendi kalenize biraktiginiz her tasi kazanirsiniz. Son tasinizi kendi kalenize birakirsaniz bir kere daha oynarsiniz. Eger son tas kendi tarafinizdaki bos oyun cukurlarindan birine gelirse bu bos cukurun karsisindaki rakip cukurdaki tum taslari kazanirsiniz ve son biraktiginiz tasla birlikte kendi kalenize gecirirsiniz. Bir taraftaki tum cukurlar bosaldiginda oyun biter ve rakip taraf kalan tum taslari... Devamı

4000 YILLIK TÜRK OYUNU: 9 KUMALAK

2007-09-13 17:45:00

Dört Bin Yıllık Türk Zeka ve Strateji Oyunu: Dokuz Kumalak (Dokuz Taş): Türk milletinin dünyanın en eski ve önemli kültürlerinden birinin sahibi olduğu bilinen bir gerçektir. Bunu dil... ve kültürel varlıklarımız ile tarihimizin derinliği açıkça ortaya koymaktadır. Yeni araştırmalar, Türklerin strateji ve zeka oyunlarında da söz sahibi olduğunu gün ışığına çıkarmaktadır. Bunun en somut örneği günümüzde pek az Türk ülkesinde yaşatılmakta olan "dokuz kumalak" veya "dokuz taş" oyunudur. Bu oyun milletimizin hem en eski ve hem de yüksek bir kültürün mirasçısı olduğunu açıkça göstermektedir. Fakat, ne yazık ki, pek çok değerimiz gibi, dört bin yıllık bir geçmişe sahip ve Kazak Türkleri arasında "togiz kumalak" yani dokuz kumalak adıyla yaşatılan bir zeka ve strateji oyunumuzun da varlığından pek çoğumuz habersiz bulunmaktayız. Tarihi araştırmalarda bu oyunun Sakalar, Hunlar ve Göktürkler döneminde oynandığı belirtilmektedir. Günümüzde pek çok Türk halkında unutulan bu oyun konar göçer bozkır hayatını son yüzyıllara kadar devam ettiren Kazak Kırgız, Türkmen ve Altay gibi bazı Türk halkları arasında muhafaza edilmektedir. Oyuna adını veren "kumalak"   Kazak Türkçesinde koyun veya keçinin zeytin gibi siyah ve yuvarlak dışkısına verilen addır. Nitekim, dokuz kumalak oyununu, genelde koyun ve keçi güden çobanlar oynamışlardır. Diğer taraftan Kazak Türkçesi'nde bezelye, bilye gibi "kumalaga" benzeyen fal veya oyun taşları da "kumalak" olarak adlandırılmaktadır. Buradan yola çıkarak "dokuz kumalak" oyununu "dokuz taş" oyunu olarak Türkiye Türkçesine aktarabiliriz. Fakat, bunu Anadolu'da yaygın olan ve pek çoğumuzun çocukluğumuzda oynadığımız iç içe üç dikdörtgen şekil üzerinde dokuz taşı üçlü bir sıraya getirmeye çalışarak oynadığımız "dokuz taş" oyunu ile karıştırmamalıyız. Çünkü bu iki oyun birbirine hic benzememektedir. Dokuz Kumalak tahtasına bir örnekDokuz kumalak oyunu için bir oyun tahtası ve 162 taş gereklidir. Oyun tahtasında iki sıra halin... Devamı

Dört Bin Yıllık Türk Zeka ve Strateji Oyunu: Dokuz Kumalak

2007-09-13 17:21:00

Turk milletinin dunyanin en eski ve onemli kulturlerinden birinin sahibi oldugu bilinen bir gercektir. Bunu dil ve kulturel varliklarimiz ile tarihimizin derinligi acikca ortaya koymaktadir. Yeni arastirmalar, Turklerin strateji ve zeka oyunlarinda da soz sahibi oldugunu gun isigina cikarmaktadir. Bunun en somut ornegi gunumuzde pek az Turk ulkesinde yasatilmakta olan “dokuz kumalak” veya “dokuz tas” oyunudur. Bu oyun milletimizin hem en eski ve hem de yuksek bir kulturun mirascisi oldugunu acikca gostermektedir.Fakat, ne yazik ki, pek cok degerimiz gibi, dort bin yillik bir gecmise sahip ve Kazak Turkleri arasinda “togiz kumalak” yani dokuz kumalak adiyla yasatilan bir zeka ve strateji oyunumuzun da varligindan pek cogumuz habersiz bulunmaktayiz.Tarihi arastirmalarda bu oyunun Sakalar, Hunlar ve Gokturkler doneminde oynandigi belirtilmektedir. Gunumuzde pek cok Turk halkinda unutulan bu oyun konar gocer bozkir hayatini son yuzyillara kadar devam ettiren Kazak Kirgiz, Turkmen ve Altay gibi bazi Turk halklari arasinda muhafaza edilmektedir. Oyuna adini veren “kumalak” Kazak Turkcesinde koyun veya kecinin zeytin gibi siyah ve yuvarlak diskina verilen addir. Nitekim, dokuz kumalak oyununu, genelde koyun ve keci guden cobanlar oynamislardir. Diger taraftan Kazak Turkcesi’nde bezelye, bilye gibi “kumalaga” benzeyen fal veya oyun taslari da “kumalak” olarak adlandirilmaktadir. Buradan yola cikarak “dokuz kumalak” oyununu “dokuz tas” oyunu olarak Turkiye Turkcesine aktarabiliriz. Fakat, bunu Anadolu’da yaygin olan ve pek cogumuzun cocuklugumuzda oynadigimiz ic ice uc diktortgen sekil uzerinde dokuz tasi uclu bir siraya getirmeye calisarak oynadigimiz “dokuz tas” oyununu ile karistirmamaliyiz. Cunku bu iki oyun birbirine hic benzememektedir.Dokuz kumalak oyunun kazindigi 500 yillik kayaDokuz kumalak oyunu icin bir oyun tahtasi ve 162 tas gereklidir. Oyun t... Devamı