Dokuz Kumalak Avrupa Zeka Oyunları Olimpiyat'ında

2008-10-20 15:58:00

http://www.tdtkb.org/index.php?option=com_content&task=blogcategory&id=22&Itemid=42Eki 06 2008Dokuz Kumalak Avrupa Zeka Oyunları Olimpiyat'ındaYazar TDTKB   Pazartesi, 06 Ekim 2008Cekya'nin baskenti Prag sehrinde yapilan 8. Orta Avrupa Zeka Oyunlari Olimpiyadinda Dokuz Kumalak (Dokuz Tas) oyunu dalinda da yarismalar yapildi.  Turklerde dort bin yillik gecmise sahip Dokuz Kumalak oyunu, 30 dalda yarismalarin yapildigi Zeka Oyunlari Olimpiyadinda iki yildir  yer almaktadir.   Bu sene Zeka Oyunlari Olimpiyadinda Dokuz Kumalak oyunlarinda  8 ulkeden, adlarini vermek gerekirse Cekya, Ispanya, Amerika Birlesik Devletleri, Hollanda, Antigua, Kazakistan, Kirgizistan ve Slovakya'dan 20 yarismaci katildi. 28 Eylulde gerceklesen finalde 8 sporcu yaristi.  Neticede Pavlodar Universitesi Ekonomi bolumu ogrencisi Serik Aktayev birinci, Maksat Shotayev ikinci ve Kirgizistan' dan Qamshibek Kasimov ucuncu oldu. Takim siralamasinda ise Kazakistan birinci, Kirgizistan ikinci ve Cekya ucuncu oldu. Kazakistan Dokuz Kumalak Federasyonu Baskan Yardimcisi Maksat Shotayev en buyuk hayalinin Turk Dunyasinin goz bebegi Turkiye'nin Ankara ve Istanbul sehirlerinde dokuz kumalak dalinda yarismalar yapilmasi oldugunu soyledi. Ankara'da Aslan Kucukyildiz ile birlikte bir Dokuz Kumalak Yarismasinin ilkinin yapilmasini planladiklarini belirtti. Boyle bir yarismanin hazirligi icin Dokuz Kumalak malzemeleri tedarik edebileceklerini ve oyunun da ogretilecegini ifade etti.   Shotayev Prag donusu Istanbul'a ugrayarak bize yaptigi bayram ziyareti sirasinda evde bulunanlara dokuz kumalak dersi verdi.  Shotayev ayrica dokuz kumalak ogrenenlerin seneye Prag'taki zeka oyunlarina katilabileceklerini, bunun icin olimpiyadin www.deskohrani.cz sitesindeki basvuru formunu doldurmalarinin yeterli oldugunu belirtti. Bu arada Shotayev'den ogrendigimize gore, gecen sene bazi dallarda katilim olmasina ragmen, bu sene maalesef Turkiye... Devamı

Toğız Qumalaq oyını / Dokuz Kumalak oyunu

2008-10-20 15:26:00

Toğız Qumalaq oyını / Dokuz Kumalak oyunuhttp://www.turan.info/forum/archive/index.php?t-4565.htmlAlperenKirim27-11-2007, 16:164000 yıllık Türk strateji oyunu "Dokuz Kumalak" ın Türkiye'de derneği kuruluyor. Arslan Küçükyıldız'ın konu ile ilgili yazısı: "Bugünlerde çok büyük bir meseleyi çözmeye çalışıyorum. Hepinizin yardımına ihtiyacım var. Konumuz, Türk Zekâ oyunlarının hakanı sayılabilecek bir oyun olan Mangala veya Mankala oyunu. Bu oyun, Türkiye ve Türkistan'da çok değişik adlarla bilindiği gibi, Dünyanın da yakından bildiği bir oyun. Maalesef, Türkiye'de, hızlı şehirleşmenin sonucu olsa gerek, neredeyse unutulmuş durumda. Zekâ geliştirmeye o kadar müsait bir oyun ki Avrupa'da ilköğretimde ders olarak okutulması bile düşünülmüş. Oyunu bizden başka herkes biliyor. Daha düne kadar babalarımızın oynadığı bu oyunu, biz birçok zenginliğimizde olduğu gibi bir kenara bırakmışız. Ortaya çıkarılıp yeniden yaygınlaştırılması gerekli olan harika bir oyunumuz. Biz unutulmaya bırakmışken, Avrupa ve Amerikalılar bu oyun üzerinde o kadar çalışmışlar ki, akıllara durgunluk verir. İnternette Mankala veya Mancala, yahut Bantumi olarak bir arama yaparsanız, karşınıza yüzlerce site, makale veya kitap çıkıyor. Oyunu İnternet üzerinde oynayabildiğiniz gibi, bilgisayarınıza indirip öyle de oynayabiliyorsunuz. Cep telefonlarınızda bile bu oyuna rastlamak mümkün. Ne yazık ki, bütün yazılı kaynaklarda oyun, Arap kökenli bir oyun olarak tanıtılıyor. Oyunla ilgili bir haritada Asya, Ortadoğu, Türkiye, Afrika'nın tamamı ve Güney Amerika'nın bir bölümü oyunun oynandığı alan olarak gösteriliyor. http://www.turkgundem.net/icerik/images/stories/cesitli/dokuz_kumalak.jpgBütün dünyada oynanan Dokuz Kumalak'ın Fransız versiyonuBir oyun... Devamı

Maksat Sotay Bey'e not (Ziyaretçilerimin izniyle)

2008-09-25 12:42:00

Değerli Ziyaretçilerim. İzin verirseniz (Kazakistan Dokuz Kumalak Federasyonu Başkanı) Maksat Sotay Bey'e bir not iletmek istiyorum; Çünkü kendisi benim telefonlarımı bulmaya çalışıyormuş.Teşekkürler.Arslan KüçükyıldızKıymetli Maksat Bey,İlya Bey vasıtasıyla gönderdiğiniz notu aldım. Ama verdiğiniz telefon numarasına ulaşamıyorum. Bana telefonlarınızı yeniden verirseniz sizi arayacağım. Bu yazının altındaki "Yorum" kısmına telefonlarınızı yazabilirsiniz. Telefonlarım;+90.312.4901957 İş+90532.6245769 CepNe zaman isterseniz arayabilirsiniz. Çalışmalarınızda başarılar dilerim.Selamlar. Arslan Küçükyıldız Devamı

PADEM OYUNU

2008-07-01 18:45:00

        Erkek çocukların oynadığı bir oyundur. Bademle oynanır. Herkes belli sayıda badem alır.Yere oyuncular kadar sıralı çukur açılır. Belli bir atışma yeri işaretlenir. Herkes tek tek avucuna belli sayıda bademi alıp çukura atar.Anlaşmaya göre ya en çok sayıda, yahut da çift sayıda bademi çukura atan ebe olur. Çukurların başında durur. Diğerleri bademleri atmaya devam ederler, iler atışta yine anlaşmaya göre ya çukur dışında kalan badem kadar alır, yahut da tek atmışsa o bademler kadar badem öder. Oyun böylece devam eder. Bademleri tükenen kişi oyundan çıkar.Oğuz M. Yorgancıoğlu "Kıbrıs Türk Folkloru" (2000) Kitabı http://kibrisabakis.com/kbakis/content/view/316/94/Not: Bu oyunun uzak geçmişimizdeki dokuz korgol/dokuz kumalak/mangala oyunu ile ilgisi olduğunu düşünüyorum. Arslan Küçükyıldız Devamı

ANDIRIN'DA

2008-07-01 18:37:00

Tespi ağacının tespih büyüklüğündeki tohumlarına "geviş" denir. Bununla oynanan oyunun adı da gevişdir. En az iki kişi ile oynanır. 3-4 kişi ile oynandığı da olur. İki kişilik oyunda; karşılıklı oturulur, herkesin 27 şer adet gevişi olur. Bunları dokuzar, dokuzar küçük yalaklara koyarlar ve bu yalaklara ev denir. Yalakların arasındaki mesafe 10 cm civarında olur. Oyunculardan birisi bir elinin beş parmağını açarak evlerin ortasına koyar ve "Gailem kaçtan" der; diğeri ise genellikle "sağ baştan on beşten" der. Sağ baştan itibaren evler üzerinde on beşe kadar sayılır ve sayma işi hangi evin üzerinde sona ererse oradan başlanır. Oyunun başlamasına göçme denir. Oyuna başlayan bulunulan evden başlamak üzere, her eve birer tane geviş koymak suretiyle o evin gevişlerini sıra ile dağıtır. Son gevişin düştüğü yerdeki geviş sayısı sayılır bu sayı iki veya dört ise alınır. Sonra rakibi istediği bir evi göçer, burada amaç son gevişin düştüğü evdeki gevişleri almak suretiyle çok geviş toplamaktır. Bu böyle devam ettikten sonra evlerde geviş kalmaz. Herkes elindeki gevişi dokuzarlı gruplara ayırarak tekrar evlerine yerleştirir. Geviş sayısı 27'den az olanlar oyuna yenik olarak başlar. 9'ar olan evleri tamamlar geri kalanı da 9'dan az olarak bir eve koyar. Bu eksik olan evdeki geviş sayısı bir tane ise oğlu oldu, yedi ve daha az ise kızı oldu denir, sekiz ise rakip oyuncu tarafından 9'a tamamlanır. Oğlan evinin üzerine bir ayakkabı konur, içerideki geviş sayısını gizlemek amacıyla yapılmıştır. Eğer göçmeler sırasında son geviş oğul buluna evin üzerinde biter ise, evdeki geviş sayılır, tek ise dokunulmaz ,çift ise rakip oyuncu o evdeki, gevişin hepsini alır ve o eve geviş konmaz ve ev "kör oldu" denir. Oğul sahibinin böyle bir hakkı yoktur. Oyun bitinceye kadar oğul sahibinin evi körlenmezs... Devamı